Willkommen bei Deinem Kölschführer!

Die "Dauerform"

Die "Dauerform" im Englischen und im Kölschen

Wie mer zehn Johr alt woore. moote mer op et Jümnasium jonn. Isch mäin, „Jümnasium“ wohr et jo nit, do hätte mer jo och noch et aale Jriechisch liere mösse; äwwer dat bruchte mer nit. Et wohr jenau jenumme en „Höhere Schull“ odder och „Oberschull“ jenannt - „Oberschull för Junge in Kölle-Düx“. Un do moote mer en de ääzte Klass ald englisch liere.

Do hatte mer jet am Hot ! Do braate se uns möhsam bäi, em Englische säät mer nit, wann mer saare well „wir essen“, do säät mer nit äinfach „We eat“, enä, die saare dann „we are eating“. E ander Bäispill : „er lief“ dat häiß dann nit „he ran“, äwwer rischtijer: „he was running“; dat ess ewens die „Dauerform“. Dat häiß esu, weil dat jet duuert. Dat Loufe duuert jet und dat Esse duuert och jet.

Esu jet jöv et em Döitsche jaa nit, krääte mer jesaat. Äwwer mir Pänz moote jo newer dem Englisch
och noch jet Döitsch liere. Dat kunnte mer jo schunn, äwwer bäi denne kölsche Pänz, han se je- mäint, do mööte se uns noch e poor Aanjewende us uns Sprooch ussdriewe. Janz wischtisch wor et, dat mer nit emmer „am“ saare sullte: de „Pitter wohr am Kriesche“, dat däät em rischtije Döitsch häiße:„Peter weinte“. Un „mer woore jrad am Esse“ häiß „Wir aßen gerade“. Odder „Die senn sisch am Verhoue“ häiß „Sie verhauen sich“; also nix emmer met däm „am“.

Ob uns dat all injejange ess ?? Dozo moss isch saare, dat wohr jo en Höhere Schull, un mer nannte uns sojar „Jümnasiaste“, äwwer mir schwaadten all janz unverfälscht kölsch, natürlisch nit met de Lehrer, äwwer unger uns. Un do hammer och ens jet ze laache kräje. Do wohre mer äines Daachs
met unsem Studierat en en Wanderung an der Hüimaat jekumme, un do säät dä „So, jetzt sind wir
am Heumarkt“. Un do reef äine vun de Päns tereck: „Ewaa, jetzt haben Sie selbst „am“ jesacht !“. Do woore mer tereck all am Laache, un dä Aal säät: „Ach das gilt doch nur für die Konjugation, und „am Heumarkt“ ist doch keine Konjugation“.
.
Dozo moss isch de eetz ens verzälle, wat dat ess : en „Konjugation“. Do jitt et em Kölsche jaa ki Woot für, un do wäiß och kinne normale Minsch, wat dat ess. Also, wie sull isch dat dann bloß ver-
klickere ? Alsu: „Konjugation“ bruch mer emmer dann, wann e „Zäitwoot“ oder e „Verb“ affjewan-
delt weede moss!“. - ( Un wat senn dat dann jätz ald widder e Verb un e Zeitwoot ??) Ejaa, dofür hammer en der Vollksschull noch „Tätigkeitswort“ oder „Tuwort“ jesaat; also laufen, essen, lachen un esu wiggerschter. Un „Verb“ dat ess Lating un häiß och nix anderes wie Tätischkäitswoot; un „Zäitwoot“ saare se hück en der Jrammatik, woröm wäiß isch och nit, et klink vielleisch jet besser. Un do erkläre se manschmol, dat häiß „Zeitwoot“, weil mer dozo „Zick“ bruche däät. Un dat stemmp jo uch, für Loufe, Esse, Houe, Laache bruch mer Zick. Dat duuert jet, un do kumme mer wedder bäi die „Dauerform“ und dat verknöppen isch jetz wedder met dem Englisch-Ungerrisch.

Wann uns Englisch-Lehrer op em Jümnasium op Draht jewäse wööre, dann hätte se för die Dauer- form äinfach esu jesaat: „Also ihr sit doch all lewe kölsche Junge un künnt kölsch. Un do brucht er
för die Dauerform nur ze wesse: wu et op Kölsch „am“ häiß „mer wohre am loufe, se wohre am esse, hä ess am schloofe“, do künnt ehr op englisch die Dauerform aanwende. Also „We were run- ning“ „they were eating“ „he is sleeping“ - Do ess dat doch för üsch Kölsche janz äinfach, un do künnt ehr och op englisch kinner Fähler mieh maache.“

Dr. Botho Holzer